En sık görülen düşünce tuzakları
Bilişsel çarpıtmalar, zihnin bilgiyi işlerken düştüğü tekrar eden kestirmelerdir. Sık karşılaştıklarım şunlar: felaketleştirme (en kötü sonucu kesinmiş gibi görmek), ya hep ya hiç düşüncesi, zihin okuma (karşı tarafın ne düşündüğünü bildiğini varsaymak), aşırı genelleme, olumluyu görmezden gelme, kişiselleştirme, etiketleme ve "gerekir" cümleleriyle kendini sıkıştırma.
Bu kestirmeler zekâyla ilgili değildir; yoğun duygu altında hepimizin zihni hızlı karar vermeye eğilimlidir. Sorun, kestirmenin sonucunu tek gerçek olarak kabul ettiğimizde başlar.
Çalışma yöntemi basittir: tuzağı adlandırmak, ardından o düşünceyi destekleyen ve desteklemeyen kanıtları yan yana koymak. Adlandırma bile duygunun şiddetini düşürür, çünkü düşünceyle aranıza mesafe koymanızı sağlar.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel değerlendirmenin yerini almaz.