Otomatik düşünceler nedir, nasıl fark edilir?
Otomatik düşünceler, bir olay karşısında zihinden hızla geçen, üzerinde durup düşünmediğimiz cümlelerdir: "Yine beceremeyeceğim", "Herkes fark etti". Hızlı geçtikleri için genellikle sorgulanmazlar; oysa o anki duygunun şiddetini büyük ölçüde onlar belirler.
Fark etmenin en pratik yolu duyguyu iz olarak kullanmaktır. Kaygı, öfke ya da mahcubiyet yükseldiğinde "Şu an aklımdan tam olarak ne geçti?" sorusunu sormak, düşünceyi yakalamayı kolaylaştırır. Görüşmelerde bunu bir kayıt formuyla çalışıyoruz: durum, düşünce, duygu, davranış.
Amaç düşünceyi "pozitif" bir cümleyle değiştirmek değil. Amaç, düşüncenin ne kadar gerçekçi olduğunu kanıtlarla sınamak ve daha dengeli bir alternatif kurmaktır. Bu, duygunun şiddetini düşürür ve davranış alanını genişletir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel değerlendirmenin yerini almaz.